A nosa clase é o pazo da Cincenta!

Nesta publicación engadimos unha serie de actividades para traballar nas aulas de infantil o conto da Cincenta. Consideramos que esta obra ambientada nos anos 20 é unha nova forma de ver o clásico conto ó que estamos acostumados. Por este motivo, deseñamos unhas actividades de carácter lúdico para coñecer un pouco máis o característico desta nova obra que moita xente non coñece.

Os contos tradicionais non soamente axudan a medrar a nivel literario e lingüístico, senón tamén de forma artística. Nesta edición que eliximos, preséntanse unhas imaxes de excelente calidade. Por este motivo prestaremos especial atención a esta manifestación artística.

Ademais de permitirnos traballar a creatividade,a imaxinación ou a fantasía, tamén é un bo recurso para traballar certos valores que son de gran importancia na nosa sociedade. Entre eles o compañeirismo, o respecto, a amizade, a diversidade, as desigualdades, etc. Permitindo traballar tamén en moitos momentos certas emocións e sentimentos, como os celos ou o amor.

Os obxectivos que pretendemos acadar coa realización das diferentes actividades son:

-        Valorar as diferentes creacións dos compañeiros e as propias.

-        Coñecer os diferentes valores que están presentes na obra.

-        Traballar os valores positivos para aprender a vivir en sociedade.

-        Coñecer diferentes técnicas artísticas.

-        Desenvolver a imaxinación e a creatividade artística.

-        Coñecer diferentes formas de representacións.

-        Empregar o debuxo como medio para expresarse.

-        Observar diferentes obras pictóricas baseadas no mesmo conto.

-        Acercarse á obra como unha forma de expresión artística.

-        Dramatizar o conto tradicional.

-        Desenvolver as capacidades artísticas.

As actividades están deseñadas para que sexan realizadas en tres semanas, cada día empregaremos dúas horas aproximadamente. Seremos conscientes de que algún día ese tempo poderase ver modificado, en función das necesidades que poidan xurdir. Estas están dirixidas para nenos e nenas de 4 e 5 anos.

Os agrupamentos serán de todo tipo, tanto en gran grupo (asemblea e obra de teatro), pequenos grupos (realización de disfraces, recanto e conto) e individual (o cadro).

A continuación pasamos a describir as actividades deseñadas:

Actividade 1: Érase unha vez …

Esta primeira actividade consiste na narración do conto da Cincenta durante o tempo da asemblea. Unha vez rematada a historia comezaremos a falar sobre o conto, aquí os nenos e nenas darán a súa opinión e comezaremos a introducir as posteriores actividades.

Tamén preguntaremos:

-        Coñeciades este conto?

-        E os debuxos do conto que vós coñecedes son iguais ca estes?

-        En qué se diferencian?

-        Cal vos gusta máis? Por qué?

Actividade 2: Taller de disfraces e complementos

A seguinte actividade consistirá en realizar disfraces para caracterizarnos dos diferentes personaxes da historia. Para iso empregaremos o seguinte material:

-        Bolsas de plástico de diferentes cores

-        Tesoiras

-        Pegamento

-        Cartolinas

-        Pau

-        Palla

-        Teas

-        Papel de seda

-        Grampadora

-        Lá

-        Cartón

-        Rotuladores

-        Plastilina

Para comezar faremos as diferentes vestimentas dos personaxes coas bolsas de plástico, as cales iremos recortando segundo a forma que lle queiramos dar e cunha grampadora fixando os complementos.

 

Faremos a coroa da fada madriña, gorro para os cocheiros e pamelas para as mulleres, todas elas con cartolinas e cartóns.

Tamén faremos diferentes disfraces de ratos, lagartos, unha cabaza, unha vasoira e un reloxo. Para eles empregaremos bolsas de cores, paus, palla, cartóns e plastilina.

Os zapatos farémolos cunha tela á que botaremos brillantina, esta tela recubrirá os zapatos da nena que represente á Cincenta.

A carroza farémola con cartón e decorarémola por fora con pintura.

Actividade 3: ¡Facemos teatro!

Esta actividade consistirá en representar a obra da Cincenta adaptada á idade dos nenos e nenas, empregando os materiais que elaboramos na actividade anterior.

Cada neno/a será un personaxe e terá que caracterizarse e comportarse como tal. Á obra estarán invitadas as familias que poderán gozar desta magnífica interpretación.

Actividade 4: A nosa Cincenta particular

Para realizar esta actividade necesitamos os seguintes materiais:

-        Lenzos

-        Pinturas

-        Pinceis

-        Vasos

-        Auga

-        Paleta

Nesta ocasión seremos artistas deixando voar a imaxinación e creatividade dos nenos e nenas. Cada un/unha  pintará a súa Cincenta particular, caracterizándoa do xeito que a eles lles gustaría que fose. Nalgúns casos será moi similar á que coñecemos, pero noutros os nenos e nenas pode que queiran modificar algunha característica da protagonista. Ademais de debuxar á protagonista poden  recrear o ambiente que a eles lles guste máis.

Esta actividade considerámola esencial e moi importante para interpretar o que máis lles gustou do conto.

 

Actividade 5: O recanto fantástico

Consideramos moi importante a actividade lúdica nestas idades, por iso queremos que na aula estea presente un lugar para poder xogar, experimentar e facer moitas actividades relacionadas coa Cincenta.

Para iso habilitaremos un recanto no que haberá materiais como:

-        Disfraces

-        Variñas máxicas

-        Xoias

-        Zapatos

-        Trapos

-        Instrumentos musicais

-        Etc.

A entrada a dito recanto será a fachada do pazo do príncipe, o cal realizaremos con cartón e pinturas.

Actividade 6: O noso conto 

Para rematar coas actividades elaboraremos o noso propio conto, o cal iremos ilustrando.

Para comezar, a mestra collerá un papel e bolígrafo para ir recollendo tódalas aportacións realizadas polo alumnado. Estes irán narrando unha historia que terá como protagonista a Cincenta, pero que modificará a acción orixinal do conto. Posteriormente a mestra repartirá cada escena a un alumno/a para que a debuxe como a el lle guste máis.

Os debuxos serán feitos con diferentes técnicas, dende un debuxo con lapis e cores de madeira ata o emprego das témperas e as mans para realizar o castelo.

Para finalizar encadernarase o conto, o cal quedará como outra obra máis que formará parte da biblioteca de aula.

Para concluír dicir que consideramos que as actividades lograrán que os máis pequenos gocen realizándoas e esperten o seu interese polas diferentes manifestacións artísticas. Ademais traballaremos a súa imaxinación e creatividade, sendo estes factores esenciais para o seu futuro.

Estas actividades son ideais para traballar en infantil, e ademais permiten traballar moitos aspectos importantes, non soamente a arte.

                                                                               Arias López, María

                                                                   Castiñeira López, María José

                                                          Díaz Armesto, Goretti

Con Carapuchiña Vermella somos artistas

Á hora de presentar un álbum ilustrado en calquera aula de educación infantil non só debemos centrarnos exclusivamente na súa lectura, senón que podemos ir máis alá, vinculándoo a outras manifestacións artísticas. Neste post presentaremos o noso proxecto didáctico sobre o álbum que escollemos, Caperucita Roja, caracterizado polas ilustracións de Kveta Pacovská. Todas as propostas que pensamos levar a cabo pretenden desenvolver os sentimentos estéticos dos nenos e nenas, capacitándoos para diferenciar entre o que pode resultar atractivo e artístico e o que non. As actividades organizarémolas para levar a cabo en catro de sesións, nunha aula con nenos e nenas de 3 a 4 anos.

Na asamblea presentarémoslle o conto de Caperucita Roja con imaxes demasiado estereotipadas, que pouco deixan voar a imaxinación e a creatividade dos máis pequenos e pequenas, para logo ensinarlle a nova versión ilustrada por Kveta Pacovská. Observarán detidamente as diferentes imaxes á vez que escoitaremos as numerosas ideas dos nenos e nenas, intentando que respondan ás seguintes cuestións que lles plantexariamos:

-          Qué conto vos gustan máis?

-          Qué personaxes vos gustaron máis?

-          Gustouvos a historia?

-          Que lobo vos da máis medo?

-          Cómo credes que están realizadas os debuxos dos personaxes?

De seguido, propoñemos realizar as nosas propias marionetas e decorados para logo representar a historia na aula. Para o decorado do bosque empregaremos uns cartóns arrugados que poden  sacar dalgunha caixa de cartón, unhas cáscaras de ovo, diferentes tapóns de plástico e virutas de madeira ou recortes de papel reciclado. Logo cortaranse unhas tiras de cartón e pegarémolas na base da cartolina onde pintamos un fondo sinxelo con ceo e campo verde.  Na parte da copa das árbores pegaremos as virutas, as cáscaras de ovo e as tapas de plástico.

Como a parte da historia transcorre dentro da casa da avoa sería interesante realizar unha pequena na que presentar a escena.  Para isto utilizaríamos caixas de cartón decoradas por nós mesmos con rotuladores, témperas ou ceras e a cama e o armario da avoa. Unha vez rematados os dous decorados principais poñémonos mans á obra cos personaxes principais, empregando de novo materias de refugallo: teas, rolos de papel, fieltro, cartolinas e cores e témperas para darlles un toque máis persoal.

Na terceira sesión, unha vez que teñamos listos decorados e personaxes representaremos a nosa propia versión do conto citado con anteriodade. Os nenos e nenas resultarán protagonistas desta actividade xa que será eles mesmos quenes guíen e interactúen coas propias creacións.

Posto que as ilustracións de Kveta Pacovská gardan moita similitude coa pintura de vangarda, concretamente expresionista e cubista, pensamos que resultaría interesante e útil achegar aos máis pequenos e pequenas a este tipo de manifestación artística. Para que a actividade resulte verdadeiramente productiva e significativa para eles consideramos apropiado proporcionarlle folios tamaño A4 e témperas ou pintura de dedos para que poidan representar as diferentes escenas da historia coas súas propias mans.

Para rematar coa última sesión trataremos o tema do collage, técnica que emprega tamén Kveta Pacovská. Ofreceremos ao alumnado recortes de revistas, pegamento, tesoiras, cartolinas tamaño a A4 e teas. Cada neno e nena deberá escoller unha escena do conto que representará a través da técnica do collage. Finalmente recompilaremos todas estas creacións construíndo o noso propio álbum ilustrado.

Para avaliar o noso proxecto didáctico teremos en conta o interese e actitude dos nenos e nenas á hora de realizar as diferentes actividades. Outro xeito de avaliar sería observar se o alumnado se achega a todas aquelas creacións realizadas logo da lectura do conto. Entendemos que se mostran interese por todo o feito é porque resultou unha actividade significativa que espertou o seu interese e motivación.  Consideramos que cumprimos o noso principal obxectivo se espertamos neles curiosidade por este tipo de manifestacións e imaxes, acostumados a que o propio texto resulte máis importante.

Como futuras mestras de Educación Infantil pensamos que é fundamental ofrecer recursos aos nenos e nenas para desenvolver a súa capacidade de imaxinar e crear. Deste xeito, deixamos de lado os libros nos que ten demasiado peso o texto e as imaxes estereotipas para darlle cabida na aula aos álbumes ilustrados.

Como ben dixo Loris Malaguzzi “Los niños tienen 100 maneras de expresarse, pero le robamos 99”. Nós, os adultos debemos de ser conscientes que os álbumes ilustrados poden ser unha ferramente idónea para traballar outras formas de expresarse e de entender o mundo que o rodea.

Blanco Piñeiro, Noelia

Bustelo Novo, Natividad

García Armesto, Fermina

González Devesa, Mónica

Villarino Díaz, Alba

Webgrafía

- http://www.manualidadesinfantiles.org/bosque-con-materiales-reciclados [Última consulta: 20/05/2014]

- http://edukame.com/collage-en-relieve-una-manualidad-para-ninos-de-2-a-3-anos# [Última consulta: 20/05/2014]