Á
hora de presentar un álbum ilustrado en calquera aula de educación infantil non
só debemos centrarnos exclusivamente na súa lectura, senón que podemos ir máis
alá, vinculándoo a outras manifestacións artísticas. Neste post presentaremos o
noso proxecto didáctico sobre o álbum que escollemos, Caperucita Roja,
caracterizado polas ilustracións de Kveta Pacovská. Todas as propostas que
pensamos levar a cabo pretenden desenvolver os sentimentos estéticos dos nenos
e nenas, capacitándoos para diferenciar entre o que pode resultar atractivo e
artístico e o que non. As actividades organizarémolas para levar a cabo en
catro de sesións, nunha aula con nenos e nenas de 3 a 4 anos.
Na
asamblea presentarémoslle o conto de Caperucita Roja con imaxes demasiado
estereotipadas, que pouco deixan voar a imaxinación e a creatividade dos máis
pequenos e pequenas, para logo ensinarlle a nova versión ilustrada por Kveta
Pacovská. Observarán detidamente as diferentes imaxes á vez que escoitaremos as
numerosas ideas dos nenos e nenas, intentando que respondan ás seguintes
cuestións que lles plantexariamos:
-
Qué conto vos gustan máis?
-
Qué personaxes vos gustaron máis?
-
Gustouvos a historia?
-
Que lobo vos da máis medo?
-
Cómo credes que están realizadas os
debuxos dos personaxes?
Como
a parte da historia transcorre dentro da casa da avoa sería interesante
realizar unha pequena na que presentar a escena. Para isto utilizaríamos caixas de cartón
decoradas por nós mesmos con rotuladores, témperas ou ceras e a cama e o
armario da avoa. Unha vez rematados os dous decorados principais poñémonos mans
á obra cos personaxes principais, empregando de novo materias de refugallo:
teas, rolos de papel, fieltro, cartolinas e cores e témperas para darlles un
toque máis persoal.
Na
terceira sesión, unha vez que teñamos listos decorados e personaxes
representaremos a nosa propia versión do conto citado con anteriodade. Os nenos
e nenas resultarán protagonistas desta actividade xa que será eles mesmos
quenes guíen e interactúen coas propias creacións.
Posto
que as ilustracións de Kveta Pacovská gardan moita similitude coa pintura de
vangarda, concretamente expresionista e cubista, pensamos que resultaría
interesante e útil achegar aos máis pequenos e pequenas a este tipo de manifestación
artística. Para que a actividade resulte verdadeiramente productiva e
significativa para eles consideramos apropiado proporcionarlle folios tamaño A4
e témperas ou pintura de dedos para que poidan representar as diferentes escenas
da historia coas súas propias mans.
Para
rematar coa última sesión trataremos o tema do collage, técnica que emprega
tamén Kveta Pacovská. Ofreceremos ao alumnado recortes de revistas, pegamento,
tesoiras, cartolinas tamaño a A4 e teas. Cada neno e nena deberá escoller unha
escena do conto que representará a través da técnica do collage. Finalmente
recompilaremos todas estas creacións construíndo o noso propio álbum ilustrado.
Para
avaliar o noso proxecto didáctico teremos en conta o interese e actitude dos
nenos e nenas á hora de realizar as diferentes actividades. Outro xeito de
avaliar sería observar se o alumnado se achega a todas aquelas creacións
realizadas logo da lectura do conto. Entendemos que se mostran interese por
todo o feito é porque resultou unha actividade significativa que espertou o seu
interese e motivación. Consideramos que
cumprimos o noso principal obxectivo se espertamos neles curiosidade por este
tipo de manifestacións e imaxes, acostumados a que o propio texto resulte máis
importante.
Como
futuras mestras de Educación Infantil pensamos que é fundamental ofrecer
recursos aos nenos e nenas para desenvolver a súa capacidade de imaxinar e
crear. Deste xeito, deixamos de lado os libros nos que ten demasiado peso o
texto e as imaxes estereotipas para darlle cabida na aula aos álbumes
ilustrados.
Como
ben dixo Loris Malaguzzi “Los niños tienen 100 maneras de expresarse, pero le
robamos 99”. Nós, os adultos debemos de ser conscientes que os álbumes
ilustrados poden ser unha ferramente idónea para traballar outras formas de
expresarse e de entender o mundo que o rodea.
Blanco Piñeiro, Noelia
Bustelo Novo, Natividad
García Armesto, Fermina
González Devesa, Mónica
Villarino Díaz, Alba
Webgrafía
